Kısa cevap: Klarnetten ses çıkarmak yalnızca daha güçlü üflemek değildir. Kamışın doğru yerleşmesi, ağızlığın doğru miktarda ağız içine alınması, alt dudağın kamışla temas biçimi, nefesin kesintisiz ilerlemesi ve enstrümanın doğru açıyla tutulması birlikte çalışır.
1. Önce kamışın doğru takıldığından emin olun
Kamış ağızlığın düz yüzüne yerleştirilir ve bilezikle sabitlenir. Kamışın ucu ağızlığın ucuna çok yakın hizalanmalıdır. Yamaha’nın teknik rehberi de ses üretim problemi olduğunda ilk kontrol edilmesi gereken noktalardan birinin kamış yerleşimi olduğunu belirtir.
Kamış yana kaymış, çok aşağıda kalmış veya hasarlıysa doğru nefes kullansanız bile ses üretimi zorlaşabilir.
2. Ağızlığı ısırmayın
Alt dişler doğrudan kamışa bastırılmaz; alt dudak alt dişlerin üzerine nazikçe gelir ve kamış dudak üzerinde titreşir. Üst dişler ağızlık üzerinde sabit bir temas sağlar. Amaç kamışı tamamen kilitlemek değil, titreşebileceği kontrollü bir alan bırakmaktır.
3. Ağızlıktan çok az veya çok fazla almayın
Ağızlık ağıza çok az alınırsa kamışın titreşmesi zorlaşabilir; gereğinden fazla alınırsa ses kontrolsüzleşebilir. Yamaha başlangıç rehberi de ağızlıktan alınan miktarın ve klarnetin tutulduğu açının ses üretiminde önemli olduğunu vurgular.
4. Omuzları kaldırmadan sürekli hava gönderin
Klarnette ilk ses için yanakları şişirerek kısa bir hava patlaması vermek yerine daha düzenli bir hava akışı gerekir. Omuzları ve boynu gereksiz germeden nefes alın; üflerken hava akışını bir anda kesmeyin.
5. İlk denemede bütün notaları düşünmeyin
Yeni başlayan kişi aynı anda parmak, nota, nefes ve ağız pozisyonunu kontrol etmeye çalışınca hata kaynağını bulmak zorlaşır. İlk aşamada amaç temiz ve tekrar edilebilir bir ses üretmektir. Daha sonra temel parmak pozisyonları eklenir.
Ses hiç çıkmıyorsa neyi kontrol etmelisiniz?
- Kamış kırık, çatlak veya yanlış hizalanmış mı?
- Bilezik kamışı güvenli biçimde tutuyor mu?
- Ağızlığı fazla mı sıkıyorsunuz?
- Ağızlıktan yeterli miktarda alıyor musunuz?
- Delikleri kapatmanız gereken bir notadaysanız parmaklar delikleri tam kapatıyor mu?
- Enstrümanda hava kaçağına yol açan mekanik bir problem olabilir mi?
İlk ses neden herkeste aynı sürede çıkmıyor?
Ağız yapısı, daha önce nefesli çalgı deneyimi, kamış-bek kombinasyonu ve enstrümanın mekanik durumu kişiden kişiye değişir. Bu yüzden ilk derste ses çıkaran biriyle birkaç çalışma sonra rahatlayan birini karşılaştırmak anlamlı değildir. Önemli olan sesin tesadüfen çıkması değil, aynı sonucu kontrollü biçimde tekrar edebilmektir.
Başlangıç sürecini birebir geri bildirimle yürütmek için AGÖ eğitim sistemi sayfasını inceleyebilirsiniz.